Verhaal

Het is halverwege de jaren veertig. Don Vito Corleone (Marlon Brando) is het hoofd van de New Yorkse maffiafamilieCorleone. Tradities en respect zijn de codewoorden in deze wereld. Het boek begint tijdens de bruiloft van Connie Corleone en Carlo Rizzi. Het feest wordt in de tuin van het complex van de familie Corleone gehouden. Doordat zijn dochter trouwt op deze dag, kan Vito Corleone, volgens oud Siciliaans gebruik, deze dag geen diensten weigeren.

De eerste die de Don om een dienst vraagt is Bonasera. Bonasera heeft een dochter; voorheen een mooi meisje. Ze is echter mishandeld door twee Amerikaanse jongens. Toen de rechtszaak hiervoor diende werden de daders slechts veroordeeld tot een voorwaardelijke straf. Bonasera vond dit geen gerechtigheid en zei tegen zijn vrouw "Voor gerechtigheid moeten we naar Don Corleone".

Ondertussen arriveert Michael Corleone - de jongste zoon van Don Vito Corleone - op het feest. Hij heeft een meisje, Kay Adams, meegenomen; geen Italiaanse. Michael heeft in de Tweede Wereldoorlog bij de mariniers gediend en is net terug uit de Pacific. Michael wil niets met de illegale praktijken van de familie te maken hebben, in tegenstelling tot zijn oudere broer Santino "Sonny".

Op een dag vraagt drugsbaron Virgil Sollozzo Don Vito Corleone om bescherming. Don Vito houdt echter vast aan zijn oude normen en waarden en is zeer tegendrugs. Hij weigert dan ook om op het voorstel van Sollozzo in te gaan. Zijn advocaat en pleegzoon Tom Hagen en Sonny vinden dat de familie er wel op in moet gaan. Omdat Sonny tijdens de ontmoeting zijn mond voorbij praat, ziet Sollozzo zijn kans schoon om met Sonny als Don wél tot een overeenkomst te komen. Daarom beraamt hij een aanslag op Don Corleone: als de Don zijn kantoor verlaat en bij een fruitkraam wat inkopen doet, wordt hij neergeschoten door twee huurmoordenaars terwijl zijn zoon Fredo hulpeloos toekijkt.

Don Vito Corleone raakt zwaargewond bij deze aanslag rond Kerstmis. Sonny zint meteen op wraak, maar hij weet nog niet precies hoe. Bij een vergadering waar de belangrijkste pionnen van de familie aanwezig zijn, zegt Michael dat hij degene zal zijn die wraak zal nemen. Michael doet dit dan ook en hij vermoordt de mannen achter de aanslag: Sollozzo en de corrupte Politiechef Mark McCluskey. Michael vlucht naar Sicilië, waar hij verliefd wordt op een meisje genaamd Apollonia Vitelli, en met haar trouwt. Zijn vrouw wordt echter gedood door een autobom die voor hem bedoeld was. Don Vito Corleone is inmiddels hersteld en heeft vrede gesloten met zijn rivalen. Broer Sonny is verraden door Carlo Rizzi, Connies echtgenoot, en wordt, nadat hij bij een tolhuis is klemgereden, doorzeefd. Als Michael na een aantal jaren terugkeert naar New York trouwt hij met Kay. Michael is na de dood van Sonny de enige die de leiding van zijn vader kan overnemen. Hij zegt Kay toe dat de familie binnen vijf jaar legaal zal zijn.

Na de dood van zijn vader neemt Michael zijn rol over. Tijdens de doop van zijn neefje, als Michael ook daadwerkelijk peetvader van Connies tweede kind wordt, slaat hij zijn slag om de macht te grijpen in de maffiawereld. Terwijl Michael bij de doop aanwezig is, vermoorden zijn mensen de belangrijkste vijanden van de familie. Dit zijn de hoofden van de andere van de "vijf families" in New York. Deze bestaan uit Don Barzini, Don Cuneo, Don Stracci en Don Tattaglia. Ook Connies man Carlo Rizzi wordt na de doop gewurgd, nadat hij toegegeven heeft Sonny te hebben verraden. Als Kay Michael vraagt of hij iets te maken heeft met de dood van Carlo, zegt hij haar van niet. Hij liegt. Kay is opgelucht, maar ziet dan dat de nieuwe caporegimes hun respect aan Michael tonen door zijn hand te kussen en hem aan te spreken met 'Don Corleone'.